سامانه ترجمه و تایپ مترجم اول

  مسائل و مشکلات  ترجمه توسط مترجم اول


ترجمه مقاله - ترجمه تخصصی  - ترجمه مقاله  ISI - ترجمه فوری متون - ترجمه دانشجویی - ویرایش مقاله - ترجمه چکیده پایان نامه - ترجمه کاتالوگ  - ترجمه  بروشور   - ترجمه  وب سایت و وبلاگ - ترجمه فایل صوتی و تصویری - ترجمه کتاب - ترجمه نامه های اداری -  ترجمه اسناد - انگلیسی به فارسی - فارسی به انگلیسی

  مسائل و مشکلاتی که پیش روی ترجمه است را می توان به دو گروه تقسیم بندی کرد:

 

  مسائل و مشکلات  ترجمه

  مسائل و مشکلاتی که پیش روی ترجمه است را می توان به دو گروه تقسیم بندی کرد:

گروه اول - مشکلات  مربوط به خود مترجمان است

گروه دوم - مشکلاتی است که به ماهیت  زبانها و اختلافات ذاتی انها برمی گردد 

گروه سوم : مشکلات مترجمان

از مجموع نظرات صاحبنظران در مورد ویژگیهای ترجمه و مترجم خوب می توان چنین  نتیجه گرفت که یک مترجم کارامد باید به زبان مبدا ، مقصد و موضوع ترجمه تسلط کامل داشته باشد و عده ای نیز معتقدند که یک مترجم خوب باید از استعداد نقد و و نویسندگی نیز برخوردار بوده و اطلاعات زبان را  داشته باشد .

کمتر مترجمی را می توان پیدا کرد که بر هر دو زبان تسلط کافی داشته باشد . علاوه بر ان ،بسیاری از افرادی که بنا به دلایلی بر دو زبان تسلط کافی دارند ، تحصیلات دانشگاهی و ذوق کافی برای ترجمه ندارند . ترجمه ،علاوه بر تسلط کافی به دو زبان مستلزم علاقه ، ذوق و استعداد نیز می باشد و جمع   شدن  همه این ویژگیها در یک فرد به ندرت اتفاق می افتد.

  گروه دوم   : مشکلات مربوط به ماهیت زبان

 مسئله تفاوت بین زبانها برای اولین بار از سوی یک فرد  مردم شناس بنام مالینفسکی مطرح شده . او که به مطالعه فرهنگ و زبان یک قبیله بومی  در جزیره تروبریاند مشغول بود متوجه شد که انها برای برخی مفاهیم ، از جمله حرکت قایق در اب ، واژه های زیادی  دارند که برای انها معادلی در زبان انگلیسی نمی توان یافت و چنین استدلال کرد که برخی از مفاهیم         قابل ترجمه از زبانی به زبان دیگر نیستند. این بحث را دو فرد زبانشناس به نامهای ادوارد ساپیر و بنیامین لی ورف بسط و گسترش دادند و بعدا  تحت عنوان نظریه  نسبیت زبانی و یا نظریه " ساپیر-ورف مطرح شد . این نظریه معتقد است که تفاوت بین زبانهای دنیا بسیار زیاد است . روح این نظریه را می   توان به صورت زیر خلاصه کرد:

هر زبانی بر حسب علایق  گویشوران خود ، محیط زندگی و فرهنگ انها ، برش خاصی از واقعیت های جهان خارج را انتخاب و نامگذاری می نماید که این انتخاب ها با انتخاب های سایر زبانها یکسان نبوده   و از طرف دیگر بر واقعیت های جهان  خارج عینًا منطبق نیستند.

به بیان ساده تر ، این فرضیه می خواهد بر این مسئله تا کید کند که زبانهای دنیا به شیوه های متفاوت مفاهیم و مصادیق جهان  خارج را نامگذاری می کنند و از این رو  اختلافات  ذاتی  موجود بین زبانها کار ترجمه را بسیار  مشکل و ناموفق می سازد . برای  نمونه به واژه های مربوط به روابط در فارسی و انگلیسی دقت کنید . با وجود اینکه ، روابط و نسبت  ( kinship  terms)  خویشاوندیهای فامیلی در دو جامعه انگلیسی زبان و فارسی زبان یکسان هستند اما تقسیم بندیها و  نامگذاریهای این دو زبان با هم تفاوت اشکار دارند  .در فارسی برای " برادر پدر "از لفظ " عمو " و برای " برادر مادر  " از لفظ " دایی  " استفاده می شود  . این در حالی است که در زبان انگلیسی برای هر دو   مصداق / استفاده می شود .

  فارسی                     انگلیسی       

         عمه __________  aunt 

        خاله  __________  aunt 

        دایی ___________ uncle 

        عمو  ___________ uncle

حال اگر فرزندان دایی ، عمو ، عمه ، و خاله را در نظر بگیریم موضوع پیچیده تر می شود . در  فارسی کلماتی مثل پسر عمو، پسر دایی ،دختر دایی ،پسر عمه ، دختر عمه ، پسر خاله، و دختر خاله   هستند .به ترجمه جمله های زیر توجه کنید:

  پسر خاله ام را دیروز در خیابان دیدم .

  دختر  عمویم رشته حسابداری می خواند.

My aunt bought me a nice present. 

He married one of his cousins. 

به عنوان نمونه ای دیگر به واژه " پوست " در فارسی دقت کنید . این واژه برای پوشش خارجی بدن انسان ، حیوانات و اشیاء به کار می رود . در مقابل  در زبان انگلیسی تقسیم بندی و نامگذاری دقیقتری برای ان وجود دارد

 انسان و برخی حیوانات Skin 

  تخم مرغ و میوه های مغزدار مثل گردو و فندوق Shell 

Bark  درختان

 میوه جات Peel 

Ring  مرکبات

 تمساح-بز-گوسفند-گاو Hide

  لایه خارجی بذرها و هسته ها Husk

 

این مثال و مثالهای متعدد دیگر  نشان می دهند که با وجود  یکسان  بودن واقعیت های جهان خارج ،  هر زبان  تصویری متفاوت از این واقعیت ها را به دست می دهد و همین مسئله موجب شد  تا  ورفادعا کند که هر شخصی از دریچه و زاویهء زبان خود به دنیا  می نگرد و این ادعا خود منجر به تقویت این ایده فلسفی شد که مفاهیم  ذهنی ما تحت تا ثیر  زبان ما هستند و از همینجا گونه افراطی  " نظریه نسبیت  زبانی شكل می گیرد كه می گوید " زبان ما ، طرز تفکر و ذهنیت ما را تعیین می کند.

"Our language determines our mind"            

این نسخه از نظریه نسبیت زبانی به وجود نوعی " جبر زبانی  اعتقاد دارد . طرفداران این نظریه ،ترجمه را امری تقریبا  غیر ممکن  می دانند . اکثر اندیشمندان با  این مسئله موافقندکه زبان مابرتفکرواندیشه ما تاثیرمی گذارد،اما گونه افراطی این نظریه راقبول ندارندبه هر حال وجود تفاوت میان زبانهای دنیا را  نمی توان منکر شد و این تفاوتها به واژگان زبان     محدود نمی شود و ساختا زبانها هم با یکدیگر متفاوتند .به عنوان نمونه ای از تفاوتهای ساختاری   زبانها می توان به ساختار هسته و وابسته و یا ترتیب  اجزای جمله اشاره کرد.

  در برخی زبانها هسته قبل از وابسته می اید و در برخی زبانها برعکس.

در ادامه بحث  تفاوتهای واژگانی و ساختاری زبانها اجازه دهید  نمونه ای را از زبان فرانسه نقل کنیم    rivierefleure: در این زبان دو واژه به ترتیب اولی به معنای " رودی است که به دریا می ریزد " و دومی به معنای "  رودی است که به   رود دیگری می ریزد .  " در زبان انگلیسی و فارسی  نمی توان معادل دقیقی برای انها پیدا کرد  زیرا دراین دوزبان رودها بر حسب  مقصدشان نامگذاری نمی شوند بلکه بر اساس اندازه نامگذاری میشوند

  stream   و river   

 باز هم مثالی از زبان انگلیسی :         

  واژه انگلیسی   scowl به معنی نگاه کردن است اما هر نگاه کردنی را scowl     نمی گویند  بلکه نگاهی که از سر عصبانیت و خشم باشد ، یعنی  

 

                                Scowl=   look + angrily 

 

 و یا همینطور

 

  jerk = pull +  suddenly

 

حال چطور می توان جمله زیر را به فارسی ترجمه کرد و در عین حال در مقابل هر کلمه  انگلیسی تنها یک کلمه معادل از فارسی قرار داد.

The little man jerked down the brim of his hat and scowled at the girl. 

 مسئله دیگری که باید در ترجمه به ان توجه کرد مسئله همنشینی واژه هاست . ما برای هر واژه  یک معنایی در ذهن داریم  اما وقتی یک واژه با واژه دیگر در متن همنشین می شود ناگزیریم که معادل   دقیق ان را در زبان مقصد پیدا کنیم . برای توضیح مطلب از واژه ساده old  شروع می کنیم             .

 یک مرد پیر                    An   old  man      

یک دوست قدیمی   An  old  friend          

 یک درخت کهنسال        An  old  tree      

     یک کت کهنه                      An old jacket 

حال به واژه"  غلیظ" فارسی دقت کنید 

               دود غلیظ                  thick    smoke     

          ارایش غلیظ               heavy    make-up               

    قهوه غلیظ                 strong coffee        

           لهجه غلیظ              heavy  accent             

          محلول غلیظ                 concentrated     

 

موضوع دیگر تفاوتهای سبکی بین زبانهاست . گاهی ممکن است که در یک زبان ترتیب خاصی از

عناصر واژگانی به کار رود و در زبان دیگر همان عناصر واژگانی با یک ترکیب و سبک دیگر بیان

  شود . مثال

                       انگلیسی                    فارسی               

         Sooner  or later                     دیر یا زود    

 

 Fork  and spoon                         قاشق و چنگال

 Law  and  order                                        نظم و قانون 

  More  or  less                                             کم و بیش 

  Hope  and  fear                                        بیم و  امید 

    Cheese  and  bread                              نان و پنیر 

مطلب دیگری که در کار ترجمه مشکل ساز می شود  موضوع تفاوتهای فرهنگی است . فرهنگ  مجموعه ایست از اداب ، رسوم ، سنت ها ، ارزشها ، باورها ، عقاید و مذهب  . برخی مفاهیم  وجود  دارند که خاص  یک  فرهنگ و مذهب  هستند  و چون چنین پدیده یا مفهومی را در زبان مقصد نداریم بنابراین معادلی نیز برای ان نداریم ، مثل واژه های جهاد ،اجتهاد ، فتوی ، عاشورا ، سیزده بدر ،    چهارشنبه سوری ، هفت سین ..... ، در فارسی و واژه communion , baptism , father , god mother god  . ...... در انگلیسی 

همچنین محیط جغرافیایی و طبیعی که گویشوران  یک زبان در ان زندگی می کنند با محیط زندگی  سایر گویشوران متفاوت است و این مسئله باعث بروز تفاوتهای واژگانی بین زبانها می شود . برای نمونه قبیله اسکیمو چندین واژه مختلف برای  انواع برف دارند که معادلی بر انها در انگلیسی و فارسی  نمی توان یافت . همینطور اعراب واژه های متفاوتی برای انواع  شتر دارند که معادلی در فارسی  ندارند .

 در زبان مازندرانی  واژه های متنوعی برای انواع باران وجود دارد که فارسی از بیان ان عاجز است.


تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به مدیریت وب سایت بوده و نزد وی محفوظ می باشد